Fallais

Home > Wat doen? > De dorpen en hun erfgoed > Fallais
Het dorp ligt aan de noordoostelijke kant van de rivier.
Fallais is een soort grote rechthoek, die bijna volledig op de linkeroever van de Mehaigne ligt, met de flank naar het zuiden gericht. We onderscheiden het "hoogdorp" met enkel huizen, het "laagdorp" waar zich de kerk bevindt met daarrond de oude begraafplaats, gebouwen die dateren van de vorige eeuw en waar vroeger de school en het gemeentehuis waren.
De oude stationswijk, waarvan het oude plein werd omgebouwd tot een ontspanningszone, is als een verlengde van de oude stad; het is hier dat zich de gemeenteschool, de sporthal die bijgebouwd is aan het einde van de jaren 80 en daarnaast, een recent gebouwd dorpshuis bevinden.
Er staat eveneens een opmerkelijk kasteel. Aan het andere uiteinde van de weg Hoei-Hannuit staan, naast enkele huizen uit de vorige eeuw, meer recente huizen.
Het gehuchtje Pitet is verbonden met Fallais via een weggetje dat langs de RAVeL loopt. De bebouwde zone daarentegen loopt tot de autosnelweg.
In 2001 is het "Maison LINSMEAU" bedoeld om tijdelijk onderdak te bieden aan personen in moeilijkheden, ingehuldigd.
Le Chardon
Het huis dateert van 1692. Boven de toegangsdeur is een steen met daarop wapens geschilderd geplaatst met het opschrift: A. Gilkinet de Chardon et C. Marchal de Fumal.
Op de talud boven de rue du chardon staat een oud stenen kruis dat dateert van de XVIIe eeuw.

Kerk Notre-Dame
De parochie bestond reeds in de XIIe eeuw.
Het primitieve romaanse gebouw dat in zeer slechte staat was, werd in 1854 afgebroken.
Sommige grafstenen werden gered, andere werden vernietigd of gebruikt als drempels of treden voor de trappen.
 
De nieuwe kerk in steen en baksteen is het resultaat van de plannen van Dejardin, architect van Braives.
Men vindt er grafstenen van de XVIe, XVIIe en XVIIIe eeuw, heel interessante doopvonten in steen van de XVe eeuw (met wapenschilden uit Bourgondië), een mooie Mechelse maagd met het kind in polychroom eik van het einde van de XVIe eeuw, een maagd tijdens de lijdensweg en een Heilige Barbara van de eerste helft van de XVIe eeuw.
 
Er staat ook een mooie oksaal waarvan de balustrade dateert van 1746 en een geklasseerd orgel (rond 1720).

Molen "Li Stwerdu"
In het begin (1620) was het een oliemolen die in de XIXe eeuw omgebouwd werd tot een krijtmolen.
De witte mergelaarde die op de hoogtes gewonnen werd, werd er fijngemalen voor de productie van kleurstoffen, mastiek en verf.
Durbuy heeft in zijn werk "Li fabrique al'croye" deze molen vermeld.
Deze molen is in 1982 beschermd als monument.

De Sint-Roch kapel
De nis van 1764 is geplaatst op een kolomschacht en een gotische voet van de XVIe eeuw.

Het kasteel van Fallais
De geschiedenis van het kasteel is meeslepend en de verhalen laten niemand onverschillig.
De kroniek van het kasteel noemt de namen van de hertogen van Beaufort, van Karel de Stoute, Lodewijk XI, Lodewijk XIV, die daar allemaal verbleven hebben.
In 1465 namen de Luikenaars die zich achter de Franse koning Lodewijk XI hadden geschaard tegen de hertog van Bourgondië het kasteel in. Maar vanaf december moesten ze het teruggeven: Karel de Stoute schaft de Luikse privileges af en gaat over tot een repressie. Fallais wordt het decor voor de plundering van Luik (Sac de Liège).
Tijdens zijn verblijf van 3 tot 9 juni 1675 laat Lodewijk XIV de zogezegde Toren van Bourgondië en de Toren Grignard afbreken.
Het kasteel dat een grote vierhoek is met aan elke hoek een uitspringende ronde toren levert inspiratie voor een middeleeuws fort temidden van een vlakte. Het kasteel werd hoofdzakelijk gebouwd in de loop van de XIVe, XVIe en XVIIIe eeuw.
In 1937 vernielde een brand de noordelijke vleugel, die sindsdien heropgebouwd is.

Kapel Notre-Dame de la Bonne Délivrance
Gebouwtje gevormd door een piramidevormige steen, gebouwd in 1819 door Pierre op de hoek van de rue Macabioul. Een aangename wandeling leidt u naar de boerderij van Bossiau.

Gehuchtje Pitet
Butte du Mont Saint-Sauveur
Het oude kapelletje, van de XIIIe eeuw en vergelijkbaar met Flône, werd heropgebouwd in de XVIe eeuw en vernietigd in de XIVe eeuw.
Er resten nog enkele stukken muur en de deur waar er zich boven de deurlijst in kalksteen een mijtervormige latei bevindt, met daarin een medaillon gebeiteld die het Mystieke Lam voorstelt, van de XIIIe eeuw.
Het is daar dat vroeger elk jaar "het gooien van de peer" plaatsvond, een gewoonte die bleef bestaan tot 1793. Een jongeman, die gekozen werd uit de meeste robuuste mannen uit Fallais, gooide een peer van bovenop de heuvel van Saint-Sauveur in de richting van het bos Robert, en een andere peer in de richting van de beek Dreye.
De plaatsen waar de peer viel, markeerden de grenzen van het landsheerlijke gebied van Fallais.
Er was ook een vulkanische rots, een uitzonderlijk fenomeen, dat de geoloog Dumont "Tyfoon van Pitet" noemde.

Het Kasteel van Pitet
Geheel gevormd door gebouwen van de XVIIe en XVIIIe eeuw en een vierkante renaissanceboerderij uit de Maasstreek die in de XIXe eeuw omgebouwd werd tot het prachtige park waar vooral de laan met haagbeuken opvalt.

De oude smederij
Het is een geklasseerd gebouw dat dateert van de XVIIIe eeuw zoals blijkt uit het jaartal 1749 dat gebeiteld is op de latei van de ingang.
Dit kleine gebouw uit plaatselijke steen met zijn leien dak is een bevoorrechte getuige en is bijna intact gebleven met de loop der tijd.

De Plantentuin van Pitet
De Plantentuin van Pitet in Fallais (gemeente van Braives) wil een overzicht geven van de planten in onze streken. U vindt meer dan 250 plantensoorten in deze oude groentetuin omgeven door muren die deel uitmaken van de kasteel-boerderij van Pitet.
Verschillende brochures en gidsen zijn ter plaatse verkrijgbaar.
De Tuin van Pitet is open op zon- en feestdagen van mei tot september, van 14 tot 18 uur.

Toegangsprijs:
  • volwassenen 2 euro
  • groepen en senioren 1,5 euro
  • kinderen (< 14 jaar, begeleid door hun ouders) gratis
Geleide groepsbezoeken zijn mogelijk op afspraak van april tot oktober.

Adres: rue A. de Donnée in Pitet-Fallais. De toegang tot de Tuin is met pijlen aangegeven.