Braives

Braives dat zijn naam gegeven heeft aan de gemeente, vormt samen met het gehuchtje, Brivioulle, in aantal het grootste deel. Het heeft de anorganische vorm van geconcentreerde dorpen en is vrij uniform bevolkt.
Le Carcan
De "Carcan" is het dorpscentrum en neemt de plaats in van het oorspronkelijke kleine dorpje. De wijk "Saint-Pierre", vroeger "Baugnée" (weide voor runderen) genoemd, die van de kerk naar de Romeinse steenweg loopt, is errond ontstaan. U vindt er het kasteel, de oude gebouwen van de franche taverne en de banale molen. De toegangsweg tot de autosnelweg heeft, in het noorden, geleid tot de "Trou Potier" die sinds 1973 uitgeroepen is tot "République ", en daarna tot "Cornuchamp".
 

Sint-Donatus kapel
Op het kruispunt van de weg van Moxhe-Lens-Saint-Remy met die van Hannuit staat een interessant kapelletje in steen van het einde van de XVIIIe eeuw (1790) onder een groepje bomen.
 
Er wordt verteld dat het gebouwd is door een smid, Louis Detienne, wiens dochter gered werd van de bruute aanval van twee Oostenrijkers omdat de bliksem de aanvallers trof. Sint-Donatus, Sint-Eloois en de Maagd staan afgebeeld op de muren van het kapelletje.

Detienne was in werkelijkheid een boer uit Val Notre-Dame. In het nisje staan de afbeeldingen van de Notre-Dame van Hal, Sint-Donatus en Sint-Eloois.

Kapel Notre-Dame van Montaigu
Nisje van de XIXe eeuw op een kolom.
Getuige van de aanbidding van het volk in onze gebieden voor de Maagd van Montaigu, voorwerp van verschillende bedevaarten vanuit Haspengouw.

Kerk Notre-Dame
Opmerkelijk neo-romaans gebouw van 1910 in kalkstenen.
Binnenin mooie bankjes uit de XVIIIe eeuw die nog de naam van hun voormalige gebruikers dragen (bijvoorbeeld deze van de baljuw Dejardin.

Ferme Moes
Het was de landsheerlijke taverne.
De gebouwen dateren van de XVIIe en XVIIIe eeuw.

Molen
Banale molen, waarvan het jaartal 1759 dat op de sluitsteen staat, ons de datum geeft van een reconstructie of een restauratie.
Het rad is jammer genoeg onlangs weggenomen.

Kasteel
Privé-eigendom, toegang toegelaten tot de toegangspoort.
Dit kasteeltje, dat zich in het midden van een park vol bomen bevindt dat doorkruist wordt door de Mehaigne, werd gebouwd rond 1720-25 op de plaats van een oud fort uit de XIVe eeuw.
Een poort sluit het voorplein dat omgeven is door bijgebouwen die vier paviljoenen vormen die gebouwd zijn in de tweede helft van de XVIIIe eeuw.
Jean-Philippe-Joseph, baron van Woot de Tinlot, huwde, na het overlijden van zijn eerste vrouw, in 1763 met Anne-Marie de Naussau-Corroy en renoveerde het kasteel. Het wapenschild van de gehuwden staat op de geveldriehoek van het gebouw, dat gebouwd is met stenen uit de Maas en baksteen. Binnen kan men Luiks houtwerk en stucs met sobere rocaille bewonderen. Achter het kasteel ligt een Franse tuin.

Sint-Petrus kapel
Kleine kapel gebouwd in 1859 door de toenmalige burgemeester.
Een processie op 29 juni, waarvan de herkomst teruggaat tot de tijd waarin het gebied geteisterd werd door epidemieën, gaat langs deze kapel en rond de wijk om aan te komen bij het kasteel.

Grafheuvel van Avennes
Eigenlijk gelegen op de oude gemeente Braives. Een van de oudste in België (+/- 80 n. Chr.) waar men vaatwerk uit de Flavische periode, een vouwstoel, kandelaars en een muntstuk van Vespasianus ontdekte, die bij de mooiste galloromeinse overblijfselen horen die tentoongesteld zijn in het museum Curtius van Luik.
Tot voor kort waren er nog een tiental landsheerlijke grensstenen en grenspalen van weilanden van de XVIIIe eeuw die het hertogdom van Brabant en het prinsdom van Luik afbakenden. De meeste zijn vandaag helaas verdwenen.